el-Basir

Her şeyi gören, yerin altındakileri de, üstündekileri de hülâsa bütün kâinatı gören O'dur!

O'nun gözleri bizim gözler gibi değildir. Yaratmış olduğu insan,hayvan ve sair eşyanın gözleri gibi olmaktan münezzeh ve müberradır. İş böyle olunca O'nun görme sıfatı en mükemmeldir. Noksan sıfattan tamamen beri ve azadedir.

TENBİH:

Kulun bu vasıftan hazzı meydanda... Lâkin (yukarıda arz ettiğimiz gibi) kulun görmesi zayıftır. Çünkü uzağı görememektedir. Hatta çok yakınında ve içinde olan çöpü de gözünü döndürüp göremez. Kul ancak yakında görünen ve aydınlıkta olan şeyleri görebilir. Karanlıkta olanları da göremez.

Kulun bundan istifade edebileceği dini fayda iki şeyden ibarettir:

1 — Onun gözlerini Allah yaratmıştır, Allah’ın ayetlerini, melekûttaki akılları durduracak garaip ve acayiplerini, gökteki çeşitli ayetlerini görmesi için. Tabiî bunlara bakışları ders ve ibret almak için olmalıdır.

İsa Aleyhisselâm’a sordular:

— Mahlûkat arasında senin gibisi var mıdır?

— Kâinat bakışı ibret, sükûtu tefekkür, sözü de zikir olan kişi benim gibidir. Cevabını aldılar.

2 - Şunu iyi bilmelidir ki, onu Allah görmekte ve yaptıklarını bilmektedir.

Yaptığı kötülükleri Allah’tan başkasından gizleyip de Allah’tan gizlememek Allah'ın murakabesini hiçe saymaktır. Cenab-ı Hakk’ın bu sıfatını bilmek ve ona göre hareket etmek, imanın verimli semerelerinden biridir.

Allah'ın; kendisini murakabe ettiğini bildiği ve gördüğü halde, bile bile masiyete yaklaşan kimsenin cesaretine diyecek söz yok doğrusu!

Allah’ın, kendini (yaptıklarını) görmediğini zannederse küfre girmiş olur.