el-Ardu'l-Beydâ

(İktisadî Fıkıh Terimi)

(boş arazi)

Ağaç bulunmayan ve dikim yapılmamış arazidir. Hurma ve ağaç bulunan araziye ise el-ardu's-sevda denir. Çünkü Araplar yeşili siyah olarak isimlendirirler.

Terim olarak, fıkıhçılar bu kelimeyi, ziraatçılık, ortakçılık ve ekin ticareti konularında kullanmışlardır. Ardu'l-beyzâ'da yarıya, üçte bire ya da başka bir şekilde ziraat yapmak caiz midir?

İmam Ebu Yusuf, Haraç isimli kitabında bu konuda şunları yazmıştır: Hicaz ve Medineli arkadaşlarımız bunun mekruh ve yanlış olduğunu söyleyerek, "ardul-beydâ, ağaç ve hurmaya uygun olmayan arazidir. Eğer sulama yapılırsa üçte bir veya dörtte bire karşılık, ziraat yapmakta bir mahzur yoktur" demişlerdir. Yani ardul-beydâda ziraat, hurmalık ve ağaçlık arazide olduğu gibi sulamakla olmaz ve hükmen birbirine kıyas yapılamaz.

Kufeli arkadaşlarımız ise bu konunun mekruh ya da caiz olduğu konusunda ihtilafa düşmüşlerdir. Bu konuda duyduğumuz en doğru söz (Allah daha iyi bilir) bunların hepsinin caiz, doğru ve sahih oluşudur.