Asbu'l-Fahl

(İktisadî Fıkıh Terimi)

(döl ücreti)

Sözlükte döl hayvanının dişisini aşması, menisi ve nesli anlamlarına gelir. Sonraları hayvan sahibinin bu iş karşılığında aldığı kira ücreti için kullanılmıştır. Çünkü Araplarda bir şeyi yanındaki başka bir şeyle veya olayın sebebi ile isimlendirmek adet ve gelenektir.

Tirmizi, Nesâî ve İbn Mâce'nin rivayet ettiklerine göre Hz. Peygamber döl hayvanının dişisini aşması karşılığında kira gibi bir ücret alınmasını yasaklamıştır.

Hadis yorumcularının belirttiğine göre burada yasaklanan şey hayvanın dişisini aşması karşılığında ücret alınması ve menisinin satılmasıdır. Bunların caiz olmadığı konusunda ihtilaf da yoktur. Ancak niçin caiz olmadığı noktasında bazı görüş ayrılıkları vardır. Meselâ Kâsânî, sözleşme anında olmayan bir şeyin satıldığını ve bu sebeple yasaklandığım söylemiştir. Şevkânî ise, bunun gayr-i mutekavvim (değersiz), belirsiz ve teslim imkânı olmayan bir malın satışı olduğunu ve bu yüzden yasaklandığını ileri sürmüştür.