Avâridu'l-Ehliyyet

(İktisadî Fıkıh Terimi)

(ehliyetin sakatlayıcıları)

Sözlükte avârıd, ârıd ya da arıda kelimelerinin çoğuludur. Eşya için ârıd asıl; hadiseler için ise sabit kelimelerinin zıttı bir anlamda kullanılır. Meselâ "arada lehu keza" denilir ki "onun bulunduğu halde devam etmesine engel olan bir şey ortaya çıktı" demektir.

Terim anlamına gelince; bazı iş ve fiiller vardır ki, ehliyetin devamına engel olmamakla birlikte bazı hükümlerinin değişmesine tesir ederler. İşte bunlar avârıd diye isimlendirilir. Çünkü tam ehliyetin sabit olmasına ilişkin bazı hükümlerin varlığına mâni olurlar veya o hükümleri tamamen iptal ederler ya da izin verme hakkı bulunan bir kimsenin iznine bağlanırlar.

Fıkıhçılar avârıdu'l-ehliyyet'i iki kısma ayırmışlardır:

1- Avârıd-ı semâviyye: Meydana gelmesinde insanın tesiri ve müdahalesi bulunmayan arızalardır. Çünkü bunların varlık sebebi Allah Teala'dır.

2- Avârıd-ı müktesebe: İnsanın isteği ve girişimi sonucu meydana gelen arızalara denir.