el-Bey'atan Fi Bey'a
(İktisadî Fıkıh Terimi)
Tirmizi, Nesâî ve Ahmed b. Hanbel'in rivayet ettikleri bir hadis-i şerife göre, Hz. Peygamber (s.a.v.) iki satışın bir akitte yapılmasını yasaklamıştır. Ancak fakihler, hangi sözlerin bu tür akit kapsamına girdiği konusunda ihtilafa düşmüşlerdir. Bu görüşlerden bazıları şöyledir:
a) Satıcı, "Bu eşyayı 10 bin liraya peşin, 15 bin liraya da bir senelik veresiye sattım" dese ve alıcı da, bu fiatlardan hangisini tercih ettiğim belirtmeden kabul etse bu işlem caiz ve geçerli olmaz. Eğer alıcı peşin ya da veresiye satışları ayırarak ikisinden birisini kabul ederse o zaman satış akdi caiz olur.
Bu, îmam Mâlik'in ve bir kavlinde İmam Şafiî'nin görüşüdür. Burada akdin caiz olmamasının sebebi, fiyat miktarı üzerindeki belirsizlik nedeniyle garer (aldannıa) tehlikesinin bulunmasıdır. Çünkü akdin bitiş zamanı ile peşin ya da veresiye satıştan hangisinin kabul edildiği belli değildir.
b) Yeni bir fiyatla başkasına satmak üzere satıcının alıcıya bir malı, şu kadar paraya satması caiz değildir.
Bu görüş de Hanefî, Hanbelî ve Şafiî âlimlerinin görüşüdür. Bu tür bir satış akdinin yasak oluş sebebi, her iki satışta da fiyatın belirsiz olmasıdır. Çünkü; eğer akitler ayrı ayrı yapılmış olsaydı taraflar tek akitle anlaşmış oldukları fiatları kabul etmezlerdi.
c) Bir kimsenin, vadeli olarak bir miktar fazlasına satın alacağını beyan ederek, birisinden, peşin alarak kendisine satmasını istemesi ve bu şekil üzere yapılan bir sözleşme de geçerli değildir. Bu İmam Mâlik'in yorumudur. Başka görüşler de verdir.