Câmikiyye

(İktisadî Fıkıh Terimi)

(vakıf personel maaşı)

Türkçe bir kelime olup, vakıf memurlarına verilen maaş, ücret ve benzeri ödemeler manasında kullanılmıştır. Meselâ, atâ (maaş) gibi. Ancak atâ senelik olarak verilirken, câmikiyye aylık olarak ödenir.

îbn Nüceym'in dediğine göre: "Vakıflarda câmikiyye ücret, ihsan, bağış, sadaka ve benzeri isimlerle Ödenir. Bunlardan her biri için uygun ödeme biçimi vardır. Yine bunların hepsi ücret benzeri Ödemeler kabul edilir. Eğer bunlar sadaka olarak kabul edilseydi, zenginlerin alması helal olmazdı."

İhsan, bağış benzeri ödemelerde, eğer memur sene içinde ölür ya da azledilirse ve bundan önce de câmikiyyenin tamamını almış olursa, senenin kalan kısmına ait olan hisseyi geri Ödemez. Çünkü bağış teslim alınmış olmakla mülkiyet kazanır. Eğer ödenen şey, ücret benzeri bir ödeme olsaydı kalan kısmın geri verilmesi gerekirdi.

Vakfın aslım oluşturduğu için bu Ödemeler sadaka olarak da kabul edilebilir. Bu mallardan doğrudan almak, zenginler için sahih olmaz. Çünkü, vakfın başlangıcı mutlaka sadaka olarak verilen mallara dayanır. Zira "ebediy-yen vakfedilmiştir" sözü vakfın sıhhati için şarttır.

Bu fıkıh deyimi, son dönem Hanefi uleması tarafından ve Osmanlılar döneminde kullanılmıştır.