Cübâr

(İktisadî Fıkıh Terimi)

(heder)

Sözlükte ve deyim olarak anlamı heder (boşa giden şey) demektir. Fıkıhçılar, insana ait bir işi ya da başka bir şeyi cübâr olarak değerlendirdiklerinde bu iş yüzünden telef olan şeyi kastederler ki, o da heder'dir. Heder (telef) olan mal sebebiyle de herhangi bir kimseye, kısas, diyet, bedel "e benzeri herhangi bir tazminat yoktur.

Fıkıh kitaplarında kural olarak "cinâyetü'l-ucemâ cübâr (hayvanatın kendiliğinden olarak cinayet ve mazarratı hederdir)" sözü yaygın olarak geçmektedir. Yani hayvanın kendi kendine telef ettiği maldan dolayı hayvan sahibinin tazminat ödemesi gerekmez. Hayvan mal ya da can telefine sebep olsa, eğer bu olay, hayvan sahibinin dikkatsizliğinden ve kusurundan kaynaklanmıyorsa yine tazminat ödenmesi gerekmez.