Cuhûd

(İktisadî Fıkıh Terimi)

(inkâr)

Sözlükte cuhûd ve cahd, "bildiği halde bir şeyi inkâr etmek" demektir. Râgıb'm dediğine göre cuhûd, "kalben varlığı sabit olan bir şeyi inkar etmek; kalben varlığı inkar edilen bir şeyi kabul etmek" şeklinde yorumlanır.

Cürcânî ise bu deyimi şöyle izah etmiştir: "Bu kelimenin anlamı, bir fiilin, geçmişi olumsuz yapmak için lem olumsuzluk edatıyla cezimlendiğinde kazandığı anlamdır ki, o da, mazide işin terkedildiğini haber vermekten ibarettir. TAncak cuhûd İle nefy arasında anlam bakımından fark vardır. Şöyle ki; nefy, isbat ve icab kelimelerinin mukabili, yani karşıtıdır. İnkarcı eğer söylediğinde doğru ise bunun adı nefy olur, cahd değildir. Eğer inkarcının söylediği yalan ise bu takdirde o söz hem nefy hem de cahd olarak isimlendirilir. Çünkü, her cahd aynı zamanda nefy'dir. Fakat her nefy, cahd değildir."

Bu konuda Ibn Kayyim'in yorumu da şu şekildedir: "Cahd, kalb ve lisan ile kabul ve itiraftan sonra meydana gelir. Bu sebeple cahd lafzını hukuki davalar ile benzeri yerlerde mutlak inkar anlamında kullanmak doğru değildir. Çünkü inkarcı bazan haklı olabilir ve o zaman câhid olarak isimlendirilmez.