Damân
(İktisadî Fıkıh Terimi)
(tazminat)
Sözlükte bir şeyi başka bir şeyin içine koymak anlamına gelir. Meselâ, bir şey onu içine alan başka bir şeyin içine konulduğu zaman bu fiil kullanılır. Sonraları bu kelime iltizâm (yükümlülük bağlayıcılık) anlamında yorumlanmıştır. Çünkü dâminin (-kefil, borçlu) zimmeti, ödenmesi gereken bütün yükümlülükleri içine alır.
Deyim olarak fıkıhçılar bu kelimeyi üç anlamda kullanmışlardır:
1- Şafiî, Mâliki ve Hanbelî âlimlerine göre bu deyim kefalet anlamına gelir. Çünkü kefalet, kefil olanın, kefil olduğu kimsenin zimmetindeki gerekli yükümlülükleri kendi zimmetine eklemesidir.
2- Hanefîler ise daman deyimini, "başkasına verilen zarardan doğan malî yükümlülükler (tazminat)" biçiminde tarif etmişlerdir. Başka bir deyişle daman zarar gören mal mîslî ise mislini, kıyemî ise kıymetini vermektir.
3-Ulemanın çoğunluğu da daman deyimini "eşyanın zarar görme tehlikesine katlanmak" şeklinde yorumlamışlardır.
Bu yorum, "el-harac bi'd-damân (gelir riske bağlıdır/karşılığıdır)" kuralında kastedilen inanadır.