Doğal Hukuk

Her yerde ve her zaman için geçerli, değişmez, en üstün ve en mükemmel olduğu ileri sürülen hukuk kuralları bütününe doğal hukuk denmektedir. Belirli bir ülkede ve belirli bir zamanda uygulanmakta olan hukuk kurallarından üstün olduğu, toplumun sorunlarına en uygun çözümler getirdiği ve bu nedenle de pozitif hukuk kuralları üzerinde etkide bulunduğu kabul edilmektedir. İnsan tabiatından doğduğu savunulan doğal haklar, zaman ve mekâna bağlı olmadan her zaman için vardır ve onlardan vazgeçilmesi, başkasına devredilmesi mümkün olmayan temel hak ve hürriyetler şeklinde belirmektedirler. Orta çağda Kilise çevreleri, Yeni Çağ'da İse hümanist filozoflar tarafından savunulmuştur. Hugo Grotius (Öİ.1645) ile Samuel Pufendorf (öi.1694) doğal hukuk fikrinin temsilcileridir. Pratikteki hukuk, devletlerden ve toplumlardan önde geldiği savunulan doğal haklara yaklaştıkça mükemmelleşmektedir. Yaşama, hürriyet ve eşitlik doğal hakların başlıcalarıdır. Çağdaş anayasalarda doğal haklar, temel hak ve hürriyetler kısmında düzenlenmekte ve bunlara atıflar yapılmaktadır. Doğal haklar, gerçek bir varlığı olmadığı, teorisyenlerin zihninde yatan bir hukuk idealini yansıttığı, savunanlar arasında görüş birliği bulunmadığı gibi bakımlar-dan eleştirilmiştir. Özellikle pozitif hukuk savunucuları, her yerde ve her zaman geçerli bir hukuk bulunmadığı, sadece en iyi uygulanan bir hukukun olabileceğini söylemişlerdir.

SBA