İttihâdü'l-Meclis

(İktisadî Fıkıh Terimi)

(tek oturum)

"İttihad" kelimesi sözlükte iki ayrı varlığın bir olması, "meclis" kelimesi de oturma mekanı anlamındadır. Birlik en az iki ve daha çok sayıda söz konusu olur.

Terim olarak meclis birliği, tek oturum şeklinde yorumlanmıştır. Hanefîler ise bu terimi meclis ayrılıklarını giderme, farklı meclisleri birleştirme anlamında kullanmışlardır. Onlara göre meclis deyiminden maksat sadece oturma mekanı değildir. Aksine bundan daha geniş anlamı vardır. Meclis birliği bazen tek oturum halinde gerçekleşir bazen de mekan ve heyetler değişik olduğu halde birlik meydana gelebilir.

Sözleşme ve benzeri konularda meydana gelen meclis birliği iki kısma ayrılır:

a) Hakikî: "îcâb" meclisinde "kabuT'ün de vaki olması durumudur.

b) Hükmî: Kabul meclisi kitabe ve mürâseleâe olduğu gibi îcâb meclisinden aynlırsa bu adı alır ve hükmen birlik meydana gelmiş olur.

Meclis birliği bazı hükümlere tek başına tesir eder. Bazı hükümlere de başka şartlarla birlikte tesir eder. Meselâ ihram yasaklarının tek fidyede birleştirilmesi konusunda meclis birliğinin yanında cins birliğinin de şart olması gibi.