Mu'âveza
(İktisadî Fıkıh Terimi)
(bedelli akit)
Sözlükte ivaz kökünden gelir ve karşılık ya da bir şeyin karşılığında Ödenen bedel demektir. Meselâ "iste'âda (bir şeyin bedelini sordu)", "âveda (bedelini ödedi)", "i'tâda (bedelini aldı)" ifadeleri kullanılır.
Terim olarak iki bedel arasındaki değişime denir. Çoğulu mu'âvedât şeklinde gelir. Fıkıhçılara göre ukûdü'l-muavedât, taraflar arasında karşılıklı bazı yükümlülükler ve hakların doğmasına sebep olmak üzere bir çeşit mülkiyet meydana getirmedir. Bu, rıfk, yardım, burs (bağış) gibi bir taraftan diğerine karşılıksız verilen teberrûlar gibi değildir.
Mu'âvedât, mal ile mal, mal ile menfaat ve mal ile diğer şeylerin mübadelesini tanzim eden bir çeşit akittir. Buna menfaat ile menfaatin mübadelesi ve menfaat ile mal ve menfaat olmayan şeylerin mübadelesi de dahildir.
Bu çeşit akitler bütün bey' çeşitlerine yani bey'ul-mut-lak, mukâyeda, sarf, selem ve istisna' ile diğer ikrar ile sulh, a'yânm taksimi, tehâruc, havale, icâre, ceale, mühâ-yee, zevâc ve hulû' gibi akitlere şâmildir.
Bu konuda Hanefî mezhebinin yorumları çok uzundur. Fakat diğer mezheplerde mevcut değildir.