eş-Şirbü'l-Hâs

(İktisadî Fıkıh Terimi)

(Özel su hakkı)

Bir fıkıh terimi olarak Şafiî ve Hanefi fakihleri tarafından ortaya atılmıştır ve bununla kastettikleri de şudur:

Şirb-i mâ (su kullanma) hakkı sadece belirli kişilere mahsustur. Yani, sayısı ve konusu şer'an belli kişilerin tarlalarım sulama hakları için kullanılan Özel bir deyimdir. Bu hak sahiplerinin yüzden az olduğu, bazı kitaplarda da beşyüzden az olduğu belirtilmiştir. Ayrıca bu sayının, çağdaş muctehidlerin görüşüne göre yeniden belirlenebileceği de vurgulanmıştır.

Nehirlerin suyunun kullanılmasına gelince (Dicle, Fırat gibi); halkın bu nehirlerden tarlalarım sulamaları şirb-i hâs gibi değildir. Şirb-i hâs olması için şuf'a (beraberlik, komşuluk) hakkı olması gerekir. Nehirlerde ise şuf'a hakkı söz konusu olamaz.