1. Zina Cezası
Evli erkek ve kadın için recm, bekâr erkek ve kadın için yüz değnek vurmakla yerine
getirilir. Bekârların zina cezası ayetle, evlilerinki ise hadisle sabittir.
Kur'an-ı Kerîm'de şöyle buyurulur: "Zina eden kadın ve zina eden erkeğin her birine yüz
değnek vurun. Allah'a ve ahiret gününe iman ediyorsanız, Allah'ın dinini uygulama konusunda
onlara acıyacağınız tutmasın. Müminlerden bir topluluk da onların cezalarına şahit olsun"
(en-Nûr 24/2). Bu ayette kastedilen bekârların zinasıdır.
Zina sözlükte ve şeriatte şöyle tarif edilir: Erkeğin kadınla mülk ve mülk şüphesi
bulunmaksızın önden cinsel ilişkide bulunmasıdır. Hanefiler haddi gerektiren zinayı şöyle
tarif ederler: İslâmî hükümlerin uygulandığı bir ülkede kendisine cinsel istek duyulacak
yaştaki diri bir kadına, isteyerek mülk (cariyelik gibi) ve mülk şüphesi, nikâh ve nikâh
şüphesi olmaksızın önden haram cinsel ilişkide bulunmaktır. Bu tarife göre, ilişkinin zina
sayılması ve had cezasını gerektirmesi için, erkeğin cinsel organının sünnet kısmının
kadının cinsel organına girmiş olması yanında akıllı ve ergin bulunmak da gerekir. Çünkü
küçük çocuk ve akıl hastası zina hükmüne muhatap olmaz. Hadiste şöyle buyurulur: "Üç kişiden
kalem kaldırılmıştır: Çocuktan erginlik çağına kadar; uyuyandan uyanıncaya kadar; akıl
hastasından şifa buluncaya kadar" (bk. Buhârî, Hudud, 22, Talâk, 11; Ebu Dâvud, Hudud, 17;
Tirmizî, Hudud,1; İbn Mâce, Talâk, 15). Diğer yandan üç mezhebin ve Ebû Yusuf la İmam
Muhammed'in aksine, Ebû Hanîfe'ye göre arkadan cinsel temas zina hükmünde değildir. Zorla
ırza geçmelerde de istek olmadığı için zorlanana had cezası uygulanmaz. Hadiste şöyle
buyurulmuştur: "Ümmetimden yanılma, unutma ve zorlandıkları şeyin hükmü kaldırılmıştır"
(Buhârî, Talâk, 11, İlim, 44, Şurût, 12, Enbiyâ, 27; İbn Mâce, Talâk,16-20). Ayrıca, zina
edilen yerin dâru'l-İslâm olması da gerekir. Çünkü dâru'l-harp veya dâru'l bağy'de İslâm'ın
devletle ilgili hükümlerini uygulama imkânı bulunmaz (bk."Dâru'l-İslâm", "Dâru'l-Harb" ve
"Bağy'.' maddeleri). Yine bir kimse şahitsiz veya velisiz yahut geçici nikâhla yahut da
mut'a nikâhı ile evlendiği bir kadınla cinsel ilişkide bulunsa had cezası uygulanmaz. Çünkü
burada nikâh şüphesi söz konusudur. Hadiste; "Gücünüzün yettiği kadar şüpheler ile hadleri
düşürünüz" (Ebu Dâvud, Salât, 14; Tirmizî, Hudud, 2).
Şâfiî ve Hanbelilere göre, değnek cezası yanında bir yıl süreyle, sefer mesafesindeki bir
yere sürgün cezası da verilir. Delil şu hadistir. "Bekârın bekârla zinasında yüz değnek ve
bir yıl sürgün, dulun dulla zinasında yüz değnek ve recm cezası vardır" (Zeylaî,
Nasbu'r-Râye, III, 330; eş-Şevkânî, Neylü'l-Evtâr, VII, 87).
Hanefilere göre, zinada sürgün bir had cezası olmayıp, İslâm devletinin ihtiyaç duymasına
havale edilen hapis cezası gibi ta'zir kabilinden bir cezadır (bk. es-Serahsî, el-Mebsut,
IX, 44 vd.; el-Kâsânî, Bedâyiu's-Sanâyi ; VII, 22 vd.; İbnû'l-Hümâm, Fethu'l Kadîr, I V, 134
vd.; İbn Kusame, elMuğnî, VIII,166; Vehbe ez-Zühaylî, el-Fıkhu'l-İslâmî ve Edi!letüh, 2.
baskı, Dimaşk 1405/1985, VI, 26 vd., 31 ).
Evlilerin Zinası
İslâm bilginleri evlilerin zinasına recm cezasının gerektiği konusunda görüş birliği
içindedir. Recm cezası tevatüre ulaşan hadislerle, ve icmâ ile sabittir. Hz. Peygamber
döneminde birkaç evli kişiye zina cezası uygulanmıştır.
Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:
"Müslüman bir kimsenin kanı üç şeyden birisi dışında helal olmaz: Zina eden dul, can
karşılığı can ve cemaatten ayrılarak dinini terkeden kimse" (Buhârî, Diyât, 6; Müslim,
Kasâme, 25, 26; Ebû Dâvud, Hudûd,1 ). Bir işçi, patronunun eşiyle zina etmiş, kendisi bekâr
olduğu için Hz. Peygamber'in emriyle yüz degnek vurulmuştur. Allah elçisi Üneys (r.a)'ı
görevlendirerek şöyle buyurmuştur: "Ey Üneys, o kadına git, zinasını itiraf ederse, onu
recmet" (Buhârî, Sulh, 5, Ahkâm, 39, Âhâd, 1, Şurût, 9, Eymân, 3, Hudud 30, 34, 38, 46;
Müslim, Hudûd 25, Kudat, 22; Ebu Dâvud, Hudûd, 25).
Yine sahabilerden Mâiz zinasını itiraf ettiği için kendisine recm uygulanmıştır (Zeylaî,
Nasbu'r-Râye, III, 314; Şevkânî, Neylül Evtâr, VII, 95,109). Diğer yandan zinadan gebe olan
bir kadının dört defa ikrarı üzerine doğumdan sonra recmedilmesi emredilmiştir. Ancak kendi
rızası ile Allah'ın ve Resulunun hükmüne razı olan bu kadın hakkında Allah elçisi cenaze
namazını kıldırdıktan sonra şöyle buyurmuştur: "O, öyle bir tövbe etti ki, Medine'lilerden
yetmiş kişiye taksim edilse hepsine yeterli olurdu. Allah için canını vermesinden daha
faziletli bir amel biliyor musunuz?" (Müslim, Hudud, 28; İbn Mâce, Diyet, 36).
Recm cezasının uygulanması için zina edenin "muhsan" olması gerekir. Çünkü çeşitli hadislerde
bu şarta yer verilmiştir. Muhsan'm mastarı olan "ihsân" sözlükte menetmek demektir. Recm
konusunda ise bir kimsenin muhsan sayılması için Hanefilere göre yedi şartın bulunması
gerekir. Zina eden kişinin;1- Akıllı olması, 2- Ergin olması, 3- Hür olması, 4- Müslüman
olması, 5- Sahih nikahla evli olması, 6- Sahih nikâh içinde eşiyle guslü gerektirecek
şekilde cinsel ilişkide bulunması, burada boşalma şartı aranmaz. 7- Yukarıdaki niteliklerin
cinsel birleşme sırasında her iki eşte de bulunması. Bu şartlardan herhangi birisi
bulunmazsa değnek cezası uygulanır (bk. es-Serahsî, a.g.e, IX, 39; el-Kâsânî, a.g.e, IV, 37;
İbn Âbidîn, a.g.e, III,163; İbnü'l-Hümâm, a.g.e, IV,130). Bu sonuncu maddeye göre, diğer
şartlar bulunup kadın küçük olur veya akıl hastası ya da cariye statüsünde bulunursa, bu
eksiklik giderilip yeni bir cinsel ilişki olmadıkça taraflar muhsan hale gelmiş bulunmaz.
Ebû Yusuf ve Şâfiîler bu sonuncu şartı gerekli görmezler. Onlara göre, diğer şartlar
bulununca, kadın kâfir olsa veya taraflardan birisi akıl hastası veya küçük bulunsa da
muhsan şartı gerçekleşir (ez-Zühaylî, a.g.e, VI, 42).
Şâfiî, Ahmed b. Hanbel ve Ebû Yusuf'a göre, recm için taraflann Müslüman olması şart
değildir. Bu yüzden zimmî, İslâm mahkemesine başvursa had uygulanır. Yine Müslüman erkek
zimmî bir kadınla evlenip, onunla cinsel ilişkide bulunsa her ikisi de muhsan olurlar. Delil
şu hadistir. İbn Ömer (r.anhümâ)den rivayete göre Allah elçisine zina eden iki yahudi
getirilmiş, o, bunların recmedilmelerini emretmiştir (Müslim, Hudûd, 27; Tirmizî, Hudud,10).
Eğer recmde, Müslümanlık şartı olsaydı, bunları recmetmezdi.
Hanefilere göre, iki yahudinin recmedilmesi olayı recm ayeti inip neshedilmezden önce, Tevrat
hükmüne uygun olarak vuku bulmuştur (Zeylaî, Nasbu'r-Râye, III, 328; eş-Şevkânî a.g.e, VII,
12; es-Serahsî, a.g.e, IX, 39, 40; İbnü'I-Hümâm, a.g.e, VI,132; el-Kâsânî, a.g.e, VII, 28;
İbn Âbidîn, III, 162).
Sonuç olarak zina cezasının uygulanması için İslâmî yönetimin bulunması, dört erkek şâhidin
suçluların zina fiiline bizzat görgüye dayalı olarak şahitlik yapması veya zina edenin ayrı
zamanlarda mahkemede dört defa zina ikrarında bulunması gerekir (Ayrıntı için bk. "Zina"
maddesi).